Transgender Soraya blij met overeenkomst VUmc

Soraya van de Vorle (45), noemt zichzelf een gelukkige. Het traject bij het VU Medisch Centrum verliep goed en ze kan weer volop genieten van het leven. Haar enige bezwaar: het traject duurde te lang, en ze betreurt het dat er weinig transgenderzorg wordt geboden. Over de behandeling bij het VUmc is ze zeer te spreken: “Ik zou het zo overdoen.”

Door: Gaiwa Slooten

Nog geen jaar lang gaat Soraya van de Vorle door het leven als een vrouw; van top tot teen straalt zij vrouwelijkheid uit: een verzorgd kapsel, make-up, en een open uitstraling. 41 jaar lang was zij in strijd met haar lichaam en geslacht. “Ik heb mijn hele leven mezelf moeten beschermen en mijn vrouwelijkheid proberen te verbergen”, vertelt ze. “Ik zat niet lekker in mijn vel, was agressief, heb aan depressies geleden, kropte al mijn frustraties op en ben verslaafd geweest aan speed. Het laatste vlakte mijn emoties af.” Waarom ze op latere leeftijd toch de knoop doorhakte? “Ik was altijd bang voor afwijzing. Stiekem heb ik altijd geweten dat ik een vrouw was, maar kom er maar eens voor uit, dat is niet gemakkelijk”, aldus van de Vorle. Jaren voordat van de Vorle ook daadwerkelijk het besluit had genomen om vrouw te worden, trad ze op in –binnen en buitenland bij een travestietenshow als Miss Curly. Met hoge hakken, nepwimpers, nepborsten en veel make-up.“Ik kon hier echt van genieten, we playbackten altijd dezelfde nummers, droegen pakjes met roze veren; ik had het idee dat ik mezelf kon zijn. Ik stond vooraf anderhalf uur mezelf op te tutten. Als de show voorbij was schakelde ik weer terug naar mijn oude rol: de macho man. Niemand mocht iets van mijn vrouwelijkheid te weten komen.” Gelukkig was van de Vorle niet: “Ik kwam met tegenzin mijn bed uit.”

Gevoeliger door hormonen
Eén jaar voor het medische traject bij het VU Medisch Centrum begon, was van de Vorle al bezig met een hormoonbehandeling. Haar lichaam onderging een grote verandering; een zachtere huid en een voller lichaam. “Ik heb geluk gehad dat ik op late leeftijd nog zoveel ben veranderd; ik zie er echt als een vrouw uit. Hoe eerder je met hormonen begint, hoe beter de transitie zijn werk doet. En het is altijd maar afwachten hoe je eruit gaat zien.” De oestrogeenpleisters en de andro-kuur, testosteronremmers, hadden ook effect op haar persoonlijkheid. “Ik ben een ander mens geworden. De combinatie van hormonen en rust in mijn hoofd maakt mij een liever, rustiger persoon doordat ik meer mezelf kan zijn. Ik had altijd opvliegingen en ben nu veel stabieler. Toen de hormonen zijn werk deden, kon ik soms door een programma op televisie een brok in mijn keel krijgen. Toen dacht ik meteen: ik ben echt een wijf”, vertelt ze lachend. “Wat niet veranderd is aan mij, is mijn humor. Dat blijft altijd.”

Zonder vagina geen vrouw
Een maand vóór de operatie zonderde van de Vorle zich af van de buitenwereld. “Al jaren stond ik erop dat ik vrouw wilde zijn, maar op dat moment twijfelde of ik het wel écht wilde. Die twijfel ontstond vooral door de spanning.” Toen de operatie achter de rug was en ze verlost was van haar mannenlichaam kon haar geluk niet op. “Alhoewel ik bont en blauw van onder was, heb ik nauwelijk pijn gevoeld.” Hersteloperaties waren voor van de Vorle gelukkig niet nodig. Met trots laat ze foto’s van haar schaamstreek zien. “Het is mooi geworden hè.  Het zal er nooit uitzien als een echte vagina, maar het VUmc heeft heeft er een prachtig werkje van gemaakt.” Nu ze zich een vrouw voelt lijkt het alsof ze een tweede pubertijd meemaakt. “Ik word veel meer door mannen versierd. Ik kan nu pas leven, en mijn ogen stralen weer.” Al een tijdje heeft ze contact met een jongen waar ze voor het eerst geslachtsgemeenschap mee had, dit keer als vrouw. “De ontmaagding was speciaal. Dit is het moment dat je echt pas plezier krijgt van je geslachtsaanpassing.” Naast de geslachtsoperatie heeft ze twee jaar logopedie gevolgd en haar adamsappel laten verkleinen.

Kracht uit werk
“In de beginfase als vrouw moest ik mezelf steeds maar overtuigen. Dat is vermoeiend. Op een gegeven moment zeiden mijn vrienden: ‘Stop nou eens met jezelf overtuigen, we weten nou wel dat je een vrouw bent.’ Dat heb ik gelukkig nu niet meer.” Veel vrienden zijn gebleven na de transitie. Haar zus vond het echter wel pijnlijk. Ze zag het als het verliezen van een broer, en kreeg er welliswaar een zus voor terug. Ook heb ik erg veel geluk gehad bij mijn werk, de Voedselbank. De ene week was ik nog een man, en een week later een vrouw. Ik kreeg fijne reacties als: ‘Goh, wat zie je er leuk uit!” Naast de Voedselbank ben ik ook bij het Leger Des Heils gaan werken, waar ik veel kracht uit heb geput. Voor haar transitie werkte van de Vorle in de zorg, maar werd afgekeurd omdat ze eigenschappen van borderline had.  Nu ze lekker in haar vel zit heeft ze daar geen last meer van, maar werken hoeft van de Vorle niet meer. “Ik vind vrijwilligerswerk leuk, en kom ook niet gauw aan de bak als transgender.”

Te weinig transgenderzorg
Hoewel van de Vorle uiterst tevreden is met het traject, is ze niet te spreken over het gebrek aan zorg dat in Nederland gegeven wordt.  “Ik vind het goed dat transgenderzorg in de toekomst over verschillende ziekenhuizen in Nederland wordt gespreid. Het is een gedoe om steeds maar weer de trein naar Amsterdam te pakken”, aldus van de Vorle. “Ook duurde het traject me veel te lang. Als je eenmaal de beslissing maakt om vrouw te worden, wil je daar geen vier jaar mee bezig zijn.” Toch kan ze het hele traject aan iedereen aanraden. “Ondanks de vele gezondheidsrisico’s die eraan verbonden zitten, vind ik het waard.” De hormonen kunnen de kans op hartfalen en trombose verhogen. Dit staat haar echter niet in de weg. Helemaal tevreden is van de Vorle nog niet: “Ik zou graag implantaten willen. Zonder borsten voel ik mijzelf geen vrouw.” Maar deze ingreep wordt niet door de zorgverzekering vergoedt. Financieel gezien is dit nog onmogelijk, omdat ze van een uitkering moet leven.

Handleiding transgenders
Soms vindt ze de afwijzing die ze van mensen krijgt nog moeilijk.  In Limburg wordt er op een andere manier  tegen transgenders gekeken. “Maastricht is een dorp, hier accepteert men niet alles.” Kinderen wil van de Vorle niet. “Het is moeilijk om een draagmoeder te vinden, en ik vind het onjuist om een kind van een transgender te zijn. Ik kan wel tegen kritiek, maar dit wil ik een kind niet aandoen.”

Momenteel is van de Vorle bezig met het schrijven van een boek, dat dit jaar waarschijnlijk uitkomt. Hierin komt ook een handleiding te staan over hoe het is om als transgender door het leven te gaan. Daarnaast wil ze met haar boek een taboe doorbreken. “Ik wil graag onder de aandacht komen en mensen laten zien dat alles mogelijk is, als je er maar hard genoeg voor vecht. Ook ik heb geen gemakkelijk leven. Mijn moeder had zes kinderen van verschillende vaders waar zij niet voor kon zorgen. Toen ze op mijn zestiende aan kanker stierf ging ik naar een pleeggezin.”  Maar toch wil van de Vorle met haar boek vertellen dat ze gelukkig is. “Ik zat erg aan de grond, maar als je iets echt wil, dan kom je er ook.”