Stuwmeer aan transgenders voor deur VUmc na tijdelijke operatiestop

Elleke Alink, directeur van Transgender Netwerk Nederland maakt zich grote zorgen over de omvang van de wachtlijst voor de transgenderkliniek. Tot 26 mei dit jaar hadden nieuwe patiënten maandenlang geen uitzicht op medische zorg, zegt ze tegen Nieuws.nl.

Door: Gaiwa Slooten


Hoe zit het met de wachtlijsten na de patiëntenstop?

“Het ziekenhuis zegt tijdens de stop 250 nieuwe transgenders te hebben geteld die een verzoek deden om een plaats op de wachtlijst. Het zijn er veel meer dan dat want het ziekenhuis is pas laat begonnen met het bijhouden van nieuwe patiënten. Het is onduidelijk of mensen zich melden als zij weten dat ze niet geholpen kunnen worden.”

“Het ziekenhuis heeft bovendien geen rekening gehouden met de jaarlijkse stijging van 20 tot 35 procent van het aantal nieuwe transgenderpatiënten.”

Welke invloed hebben jullie gehad op de opheffing van de stop?

“Wij hebben veel druk uitgeoefend op de politiek en het probleem flink onder de aandacht gebracht. Naast lobbyen hebben wij velen brieven gestuurd om het op de politieke agenda te zetten.”

“Vóór de stop heeft TNN jarenlang gestreden om de wachttijd voor transgenders in het Vumc te beperken. Zo was de wachttijd een paar jaar geleden nog twee jaar. Dat er vijf maanden geleden een stop op de patiëntenstroom werd gezet was het ergste dat had kunnen gebeuren. Je kunt toch ook niet zomaar stoppen met dotteren?”

Wat was het gevolg van de stop voor transgenderpatiënten?

“Het is voor mensen met genderdysforie een hele stap om een geslachtsaanpassing te ondergaan. Het is erg moeilijk en pijnlijk als je ineens te horen krijgt niet meer geholpen kunt worden.”

“Deze mensen hadden vaak een half leven gewacht om de beslissing te nemen het traject in te gaan en waren radeloos. Ook voor jongeren die net aan het puberen zijn is het uiterst belangrijk meteen geholpen te worden met pubertijdsremmers. Als een jongen eenmaal de baard in de keel heeft, is dat niet meer terug te draaien. Het vroegtijdig behandelen van deze patiënten vinden wij dus noodzakelijk.”

Hoe gaat het er voor transgenders uitzien nu het VUmc haar deuren weer opent?

“Ik heb geen idee hoe zij het stuwmeer van patiënten gaan opvangen. De stijging van 30 procent per jaar, plus de opeenhoping door de stop zorgen voor een langere wachtlijst. Ik denk dat het VUmc extra artsen nodig heeft om dit op te vangen.”

“Ook vraag ik mij af hoe de transgenderzorg in Nederland over verschillende ziekenhuizen wordt verspreid. Meer artsen moeten hiervoor opgeleid moeten worden, maar het is moeilijk artsen te vinden die zich op deze zorg willen richten. Het is een apart en specifiek vakgebied. Op dit moment ben ik vooral bang voor een enorme wachtlijst voor iemand die zich nu en in de toekomst gaat aanmelden voor het traject.”

Waarom is er nu wel ineens een akkoord gekomen tussen zorgverzekeraars en het ziekenhuis?

“Begin juli zou het onderzoek van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) hoogstwaarschijnlijk klaar zijn. Ik vermoed dat angst voor de uitkomst daarvan een rol heeft gespeeld bij de opheffing van de stop.”

“In een brief van het NZa aan minister Schippers schreven zij onderzoek te gaan doen naar aanmerkelijke marktmacht van het ziekenhuis en schending van de zorgplicht door zorgverzekeraars. De NZa kan als het onderzoek klaar is met aanwijzing komen waarna maatregelen genomen moeten worden.”

Worden transgenderpatiënten volgens u gelukkiger na de behandeling?

“Wij horen vaak dat trangenders de periode na de operatie moeilijk kan zijn. Er komt bij zo’n overgangsperiode veel kijken. Je moet de verandering met veel anderen op de een of andere manier delen. Denk aan familie, buren, collega’s of klasgenoten.”

“Het opgroeien met genderdysforie is niet eenvoudig en kan problemen met zich meebrengen op lange termijn omdat iemand zich altijd moet aanpassen. Soms ontstaan persoonlijkheidsproblemen, angst- en stemmingsstoornissen. Een leven met een continue afwijzing valt niet mee. Het komt in Nederland ook steeds vaker voor dat jongeren alleen hormonen slikken en hun eigen lichaam behouden. Het hangt er vanaf hoe erg je dat lichaam haat. Zo kiezen steeds meer trangenders ervoor niet helemaal van geslacht te veranderen. Een transvrouw kan ervoor kiezen alleen hormonen te slikken.”

Waarom is er volgens u een stijging van 25 tot 30 procent per jaar als het gaat om aantal transgenderpatiënten?

“Het is niet zo dat mensen met genderdysforie makkelijk over het traject denken. De situatie wordt vaker herkend en mensen komen er sneller mee in aanraking, bijvoorbeeld via televisie. Transgenders zullen vaker denken: ‘Hé, dat heb ik ook’.”

“Ook wordt het meer geaccepteerd. Het klimaat is duidelijk veranderd, niet alleen in Nederland maar ook in het buitenland.”

Koepel
Stichting Transgender Netwerk Nederland zet zich in voor een genderdiverse samenleving, emancipatie van transgenders en hun omgeving en bestrijding van discriminatie.